Ảnh minh họa
Iraq đang triển khai các mức chiết khấu mạnh đối với dầu thô xuất khẩu trong tháng 5 nhằm thu hút người mua dài hạn, trong bối cảnh hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz gặp nhiều gián đoạn do căng thẳng địa chính trị leo thang.
Theo thông báo ngày 3/5 của Tổ chức Nhà nước về Tiếp thị Dầu mỏ (State Organization for Marketing of Oil - SOMO), Iraq chào bán dầu thô Basrah Medium với mức giá thấp hơn tới 33,40 USD/thùng so với giá bán chính thức (OSP) trong giai đoạn đầu tháng. Mức chiết khấu này sau đó thu hẹp xuống còn khoảng 26 USD/thùng cho các lô hàng giao trong phần còn lại của tháng. Trong khi đó, dầu Basrah Heavy cũng được giảm giá tới 30 USD/thùng.
Đáng chú ý, các điều khoản ưu đãi này đi kèm yêu cầu người mua phải chấp nhận vận chuyển dầu qua khu vực sâu trong Vịnh Ba Tư, đồng nghĩa với việc đi qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược đang đối mặt với rủi ro an ninh cao. SOMO nhấn mạnh điều khoản "bất khả kháng" sẽ không được áp dụng cho các hợp đồng này, do các bên đã nhận thức rõ điều kiện đặc biệt hiện tại.
Hoạt động xuất khẩu dầu của Iraq đang chịu ảnh hưởng nghiêm trọng. Dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy trong tháng 4, chỉ có 2 tàu chở dầu được phép bốc dỡ tại cảng Basrah, giảm mạnh so với 12 tàu trong tháng 3 và thấp xa so với mức thông thường khoảng 80 tàu/tháng. Nguyên nhân chủ yếu là các tàu không thể tiếp cận khu vực do gián đoạn lưu thông qua eo biển Hormuz.
Trong bối cảnh này, Iraq đã phải cắt giảm sản lượng từ sớm khi công suất lưu trữ nhanh chóng bị lấp đầy do xuất khẩu đình trệ. Dù vẫn duy trì một phần xuất khẩu qua đường ống dẫn dầu sang Thổ Nhĩ Kỳ, khối lượng này chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ so với vận chuyển đường biển trước đây.
Ngoài các hợp đồng dài hạn, SOMO cũng đã chào bán dầu thô Qaiyarah thông qua đấu thầu giao ngay trong tuần trước. Tuy nhiên, theo các nhà giao dịch, các lô hàng này vẫn yêu cầu bốc dỡ tại khu vực sâu trong Vịnh Ba Tư, tiếp tục đặt ra thách thức lớn về vận chuyển.
Diễn biến trên phản ánh áp lực ngày càng lớn đối với các nhà sản xuất dầu trong khu vực, khi yếu tố địa chính trị đang làm gián đoạn chuỗi cung ứng và buộc các bên phải đưa ra các ưu đãi giá chưa từng có để duy trì dòng chảy xuất khẩu.
Iraq là quốc gia sản xuất dầu lớn thứ hai khu vực Trung Đông. Theo dữ liệu của OPEC và EIA, sản lượng dầu của Iraq đạt khoảng 4 - 4,5 triệu thùng/ngày.
Iraq sở hữu trữ lượng dầu đã được chứng minh khoảng 145 tỷ thùng, thuộc nhóm lớn nhất thế giới. Phần lớn hoạt động khai thác tập trung tại khu vực miền Nam, đặc biệt là các mỏ lớn như Rumaila, West Qurna và Majnoon.
Dù đối mặt nhiều thách thức về hạ tầng và an ninh, Iraq vẫn là nguồn cung quan trọng cho thị trường dầu mỏ toàn cầu, đặc biệt đối với các khách hàng tại châu Á.
