Ngày 11/3, Iran tấn công Israel và các mục tiêu trên khắp Trung Đông, cho thấy nước này vẫn có thể phản công và gây gián đoạn nguồn cung năng lượng, bất chấp những đợt không kích mà Lầu Năm Góc mô tả là dữ dội nhất từ trước đến nay.
Giá dầu tăng vọt đầu tuần này nhưng sau đó hạ nhiệt, trong khi thị trường chứng khoán phục hồi vì giới đầu tư tạm thời đặt cược Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ sớm tìm ra cách chấm dứt cuộc chiến mà ông phát động gần 2 tuần trước.
Tuy nhiên, tình hình trên thực địa chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, cũng không có dấu hiệu cho thấy các tàu có thể đi lại an toàn qua Eo biển Hormuz - nơi khoảng 1/5 lượng dầu của thế giới được vận chuyển qua.
Đây là đợt gián đoạn nguồn cung năng lượng nghiêm trọng nhất kể từ những cú sốc dầu mỏ thập niên 1970.
“Hãy chuẩn bị cho giá dầu lên tới 200 USD/thùng, bởi giá dầu phụ thuộc vào an ninh khu vực - thứ mà các ông gây mất ổn định”, ông Ebrahim Zolfaqari, người phát ngôn Bộ chỉ huy quân sự Iran nhấn mạnh trong thông điệp gửi tới Mỹ ngày 11/3.
Theo các cơ quan giám sát an ninh hàng hải, vừa có thêm 3 tàu thương mại nữa đã bị tấn công ở vùng Vịnh bởi các vật thể chưa rõ nguồn gốc, nâng tổng số tàu bị tấn công kể từ khi chiến tranh bắt đầu lên 14.
Iran tuyên bố sẽ không cho dầu đi qua Eo biển Hormuz cho đến khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel chấm dứt, đồng thời từ chối đàm phán. Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ tấn công Iran “mạnh gấp 20 lần” nếu nước này phong tỏa eo biển, nhưng Mỹ chưa công bố kế hoạch quân sự cụ thể để mở lại tuyến đường huyết mạch.
Giá dầu tăng lên gần 120 USD/thùng hôm 9/3, nhưng nay đã giảm về khoảng 90 USD, cho thấy nhà đầu tư vẫn tin rằng Tổng thống Trump có thể sớm chấm dứt chiến tranh và mở lại eo biển.
Tuy nhiên, các chính phủ vẫn đang thảo luận về khả năng áp dụng biện pháp mạnh. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) được cho là sẽ đề xuất giải phóng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược toàn cầu, mức lớn nhất từ trước tới nay.
Dù vậy, việc này có thể mất nhiều tháng và lượng dầu đó chỉ tương đương 3 tuần lưu lượng dầu đi qua eo biển Hormuz.
Một quan chức cấp cao Israel nói với Reuters rằng các lãnh đạo Israel đã ngầm thừa nhận hệ thống cầm quyền của Iran có thể vẫn tồn tại sau cuộc chiến. Hai quan chức Israel khác cho biết, chưa có dấu hiệu Washington sắp kết thúc chiến dịch quân sự.
Các quan chức Mỹ và Israel cho biết mục tiêu của họ là chấm dứt khả năng Iran triển khai sức mạnh ra ngoài biên giới và phá hủy chương trình hạt nhân của nước này, đồng thời kêu gọi người dân Iran lật đổ chính quyền.
Trong khi đó, cảnh sát trưởng Iran Ahmadreza Radan cảnh báo bất kỳ ai xuống đường sẽ bị coi là kẻ thù chứ không phải người biểu tình.
Ngày 11/3, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz nói rằng chiến dịch “sẽ tiếp tục không giới hạn thời gian, cho đến khi đạt được mọi mục tiêu và giành chiến thắng”.
Tuy nhiên, cuộc chiến kéo dài càng lâu thì nguy cơ đối với kinh tế toàn cầu càng lớn, và nếu kết thúc mà hệ thống cầm quyền của Iran vẫn tồn tại, Tehran gần như chắc chắn sẽ tuyên bố chiến thắng.
