Những chiếc bẫy xuất hiện ngay từ lúc tìm vé
Một chuyến bay ngày nay thường bắt đầu từ chiếc điện thoại thông minh. Chỉ với vài thao tác tìm kiếm trên Google hoặc mạng xã hội, người dùng có thể tiếp cận hàng trăm fanpage, website và tài khoản quảng cáo dịch vụ vé máy bay. Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn đầu tiên mà các đối tượng lừa đảo thường nhắm tới.
Vào ngày 9/6 vừa qua, fanpage chính thức của Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an đã phát đi cảnh báo về tình trạng gia tăng các website và tài khoản mạng xã hội giả mạo, lừa đảo đội lốt bán vé máy bay giá rẻ trong mùa du lịch.
Theo cơ quan chức năng, các đối tượng lừa đảo đang lợi dụng nhu cầu du lịch, nghỉ dưỡng tăng cao trong dịp hè để tiếp cận người dân thông qua mạng xã hội, website giả mạo hoặc các nền tảng nhắn tin trực tuyến.
Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an phát cảnh báo về tình trạng gia tăng website và tài khoản mạng xã hội giả mạo, lừa đảo đội lốt bán vé máy bay giá rẻ.
Thực tế, nhiều trang được đầu tư rất công phu. Không chỉ đăng tải thông tin chuyến bay, chương trình khuyến mại hay tư vấn đặt vé, các đối tượng còn tìm cách tạo dựng lòng tin bằng nhiều chiêu thức tinh vi. Một ví dụ điển hình được Công an xã Gia Hanh (tỉnh Hà Tĩnh) phân tích trong video cảnh báo về thủ đoạn bán vé máy bay giá rẻ đăng tải gần đây.
Theo đó, fanpage "Vemaybayvn24h - Săn Vé Giá Rẻ Nội Địa, Quốc Tế" sở hữu đầy đủ những yếu tố mà nhiều người thường mặc định là đáng tin cậy có tích xanh xác minh, công khai số điện thoại, email liên hệ và thường xuyên đăng tải nội dung khuyến mại.
Tuy nhiên, khi kiểm tra mục "Tính minh bạch của trang", cơ quan công an phát hiện fanpage này trước đó từng sử dụng tên nước ngoài trước khi đổi sang tên hiện tại. Đáng chú ý hơn, người quản lý trang được xác định hoạt động tại Campuchia.
Theo Công an xã Gia Hanh, đây là dấu hiệu mà người dùng cần đặc biệt lưu ý. Thực tế, tích xanh không đồng nghĩa với việc đó là fanpage chính thức của doanh nghiệp hay thương hiệu. Nhiều người dùng vẫn có tâm lý mặc định rằng fanpage có tích xanh là đáng tin cậy, trong khi đây chỉ là một trong những tiêu chí xác thực của nền tảng mạng xã hội.
Một trường hợp khác là fanpage "Phòng Vé Máy Bay Giá Rẻ 24h" với hơn 22.000 lượt theo dõi và hệ thống chăm sóc khách hàng được xây dựng khá bài bản. Khi kiểm tra thông tin minh bạch, người dùng có thể thấy trang này được quản lý từ nhiều quốc gia khác nhau, bao gồm Việt Nam, Campuchia và Hoa Kỳ. Riêng tại Campuchia có nhiều tài khoản tham gia quản trị.
Tinh vi hơn, các đối tượng thường tạo sẵn hàng chục, thậm chí hàng trăm bình luận dưới mỗi bài đăng nhằm tạo dựng lòng tin, khiến người dùng lầm tưởng fanpage đang có lượng khách hàng lớn và hoạt động uy tín. Khi nhìn thấy nhiều người cùng chia sẻ trải nghiệm tích cực, người dùng thường có xu hướng tin tưởng và đưa ra quyết định nhanh hơn.
Đáng chú ý, giá vé được quảng cáo thường thấp bất thường và thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung của thị trường hoặc thấp hơn cả những chương trình khuyến mại lớn. Đây chính là "mồi nhử" đánh trúng tâm lý săn vé rẻ của nhiều người trong mùa du lịch cao điểm.
Nhiều fanpage bán vé máy bay giả mạo được đầu tư bài bản với tích xanh, số điện thoại và lượng tương tác lớn nhằm tạo lòng tin với người dùng trước khi thực hiện hành vi lừa đảo.
Bên cạnh fanpage và website giả mạo, các đối tượng còn bắt đầu ứng dụng công nghệ AI để tạo video quảng cáo với hình ảnh nhân viên tư vấn mặc đồng phục, giọng nói lưu loát và phong thái chuyên nghiệp nhằm tăng độ tin cậy với người xem.
Mục tiêu không chỉ là tiền trong tài khoản
Tiền không còn là mục tiêu duy nhất của các đường dây lừa đảo trực tuyến. Theo Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, nhiều đối tượng hiện tập trung thu thập dữ liệu cá nhân, chiếm quyền kiểm soát tài khoản mạng xã hội hoặc cài mã độc vào thiết bị của nạn nhân để phục vụ các hành vi lừa đảo tiếp theo.
Điều này khiến thiệt hại không chỉ dừng lại ở một giao dịch mua vé hay đặt dịch vụ du lịch thất bại mà còn có thể kéo dài sang nhiều tài khoản và nhiều nạn nhân khác.
Các đối tượng thường sử dụng những nội dung hấp dẫn như nhận quà, hoàn tiền, ưu đãi du lịch, xác nhận đặt dịch vụ hoặc cập nhật thông tin chuyến đi để dụ người dùng truy cập. Chỉ một cú nhấp chuột, nạn nhân có thể vô tình cài mã độc vào điện thoại hoặc máy tính.
Sau khi kiểm soát thiết bị, các đối tượng tiếp tục thu thập mật khẩu, mã OTP, dữ liệu ngân hàng hoặc thông tin cá nhân phục vụ cho các hành vi chiếm đoạt tài sản. Nguy hiểm hơn, tài khoản mạng xã hội bị đánh cắp còn có thể trở thành công cụ cho các vụ lừa đảo tiếp theo khi đối tượng mạo danh chủ tài khoản để vay tiền hoặc nhờ chuyển khoản khẩn cấp.
Theo các chuyên gia an ninh mạng, trong bối cảnh các hình thức lừa đảo liên tục biến tướng, biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất vẫn là nâng cao cảnh giác và hình thành thói quen kiểm chứng thông tin trước khi giao dịch.
Ông Đinh Văn Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines, khuyến nghị: "Hành khách nên ưu tiên sử dụng website, ứng dụng và các kênh chăm sóc khách hàng chính thức của các hãng bay khi tìm kiếm thông tin hoặc đặt dịch vụ.
Với những lời mời chào giá quá rẻ, yêu cầu chuyển khoản gấp hoặc cung cấp thông tin cá nhân, hành khách cần dành thời gian xác minh trước khi thực hiện giao dịch. Sự cẩn trọng của khách hàng chính là lớp bảo vệ đầu tiên trước các hình thức lừa đảo trên không gian mạng".
Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đưa ra cảnh báo với các chiêu trò lừa đảo trên không gian mạng.
Theo ông Tuấn, khi tìm kiếm thông tin chuyến bay hoặc đặt vé máy bay, người dùng nên ưu tiên truy cập website, ứng dụng và các kênh chăm sóc khách hàng chính thức của các hãng. Trước khi thực hiện giao dịch, cần kiểm tra kỹ tên miền website, thông tin minh bạch của fanpage cũng như nguồn gốc tài khoản nhận tiền.
Đối với Vietnam Airlines, hành khách có thể tra cứu thông tin chuyến bay và đặt vé thông qua website chính thức của hãng tại https://www.vietnamairlines.com/vn, ứng dụng di động hoặc các kênh chăm sóc khách hàng được công bố công khai.
Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cũng khuyến cáo người dân luôn luôn kiểm tra thật kỹ thông tin trước khi thực hiện giao dịch online, kiểm tra nhiều trường thông tin khác nhau (tính minh bạch đối với tài khoản Facebook, số điện thoại, email…), không truy cập đường dẫn lạ, không cung cấp mã OTP, mật khẩu hay thông tin ngân hàng cho bất kỳ ai dưới bất kỳ hình thức nào.
Khi phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ bị lừa đảo, người dân cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng, lưu giữ các chứng cứ liên quan và trình báo cơ quan công an nơi gần nhất để được hỗ trợ kịp thời.
Mùa hè là mùa của những chuyến đi. Nhưng trong bối cảnh các hình thức lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi, việc trang bị kỹ năng nhận diện rủi ro trên không gian mạng cũng quan trọng không kém việc chuẩn bị hành lý. Bởi một hành trình an toàn ngày nay không chỉ bắt đầu từ sân bay, mà còn từ chính những cú nhấp chuột đầu tiên trên môi trường số.
