Những điều còn lại sau một tờ báo

Chính trong những ngày nhiều bối rối này, tôi càng cảm nhận sâu sắc phẩm chất của những người làm Báo Người Lao Động

Sáng nay, khi số báo này đến tay bạn đọc, tôi tin có nhiều người trong Tòa soạn Báo Người Lao Động sẽ lặng đi một chút. Không phải vì chúng tôi không hiểu quy luật vận động của thời cuộc. Càng không phải vì chúng tôi không ý thức được trách nhiệm của mình trước yêu cầu sắp xếp, đổi mới hệ thống báo chí TP HCM trong giai đoạn mới. Nhưng có những cuộc chia tay, dù đã chuẩn bị tinh thần, vẫn không dễ gọi tên. Nhất là khi đó là cuộc chia tay với một tờ báo đã gắn bó với nhiều thế hệ người làm báo, với hàng triệu bạn đọc, với biết bao phận người, câu chuyện, niềm vui, nỗi buồn của đời sống.

Với riêng tôi, ngày 30-6-2026 là một dấu mốc rất đặc biệt trong đời làm báo!

Tôi nhận nhiệm vụ Tổng Biên tập Báo Người Lao Động từ ngày 10-9-2018. Gần 8 năm không phải là quãng thời gian quá dài trong lịch sử 51 năm của một tờ báo, nhưng với người trực tiếp đứng ở vị trí chịu trách nhiệm cao nhất của một cơ quan báo chí lớn, đó là những năm tháng đầy áp lực, nhiều thử thách và cũng rất nhiều ân tình.

Đó là giai đoạn báo chí bước vào cuộc chuyển mình dữ dội. Báo in đứng trước nhiều khó khăn. Không gian truyền thông thay đổi từng ngày. Công nghệ, mạng xã hội, thói quen tiếp nhận thông tin của bạn đọc, áp lực tự chủ tài chính, yêu cầu đổi mới nội dung, giữ thương hiệu, giữ đội ngũ… tất cả cùng lúc đặt lên vai mỗi cơ quan báo chí những bài toán không hề dễ dàng.

Những điều còn lại sau một tờ báo - Ảnh 1.

Tổng Biên tập Báo Người Lao Động Tô Đình Tuân trong một lần trao kinh phí hỗ trợ học tập cho học sinh dân tộc Chăm. Ảnh: HOÀNG TRIỀU

Rồi đại dịch COVID-19 ập đến. Thành phố đi qua những ngày đau thương chưa từng có. Nhiều phóng viên, biên tập viên, nhân viên của Báo Người Lao Động đã có mặt trong bệnh viện, khu cách ly, khu phong tỏa, bếp ăn nghĩa tình, nhà trọ công nhân, những con hẻm im lìm và cả những nơi mất mát nhất. Chúng tôi đã viết trong nước mắt, trong lo âu, trong sự tự nhắc mình phải bình tĩnh, chính xác và nhân văn. Những ngày ấy, tôi càng thấm thía hơn: làm báo không chỉ là đưa tin, mà còn là đứng cùng nhân dân trong những thời khắc khó khăn nhất.

Nhìn lại gần 8 năm qua, nếu có điều gì khiến tôi thấy mình may mắn, thì đó là được đồng hành với một tập thể biết dấn thân.

Dấn thân không phải là những lời nói lớn. Dấn thân là khi phóng viên đi vào vùng lũ, vùng dịch, khu công nghiệp, phiên tòa, công trường, biên giới, biển đảo; là khi biên tập viên thức khuya, dậy sớm để giữ từng dòng chữ đúng mực; là khi bộ phận kỹ thuật, phát hành, quảng cáo, trị sự, văn phòng, kế toán âm thầm giữ cho guồng máy cơ quan vận hành qua những ngày rất khó; là khi mỗi người, ở vị trí của mình, vẫn cố gắng làm tốt nhất phần việc được giao, dù phía trước còn nhiều điều chưa biết.

Một tờ báo được bạn đọc nhớ đến không chỉ vì những bài viết lớn, những chương trình lớn hay những giải thưởng lớn. Một tờ báo còn được nhớ đến bởi thái độ của nó trước đời sống. Với Báo Người Lao Động, tôi luôn mong chúng tôi giữ được một thái độ như vậy: trung thực với sự thật, có trách nhiệm với xã hội, tử tế với con người và không thờ ơ trước những phận đời cần được lắng nghe.

Có những bài báo sau khi đăng đã giúp một công nhân được bảo vệ quyền lợi. Có những hoàn cảnh khó khăn được cộng đồng dang tay. Có những học sinh tiếp tục đến trường. Có những người yếu thế tìm thấy một tiếng nói bên cạnh mình. Có những lá cờ Tổ quốc được trao đi, không chỉ như một biểu tượng, mà như một lời nhắc về tình yêu nước, về trách nhiệm công dân, về sự gắn bó thiêng liêng với biển đảo, biên giới và từng mái nhà Việt Nam.

Tôi không muốn kể lại những điều ấy như một bảng thành tích. Thành tích rồi cũng sẽ nằm trong hồ sơ, trong kỷ yếu, trong ký ức của từng giai đoạn. Điều tôi muốn nói hơn là phía sau mỗi việc làm ấy có công sức của rất nhiều người. Có người đứng tên bài viết, có người không bao giờ xuất hiện trên mặt báo. Có người được bạn đọc biết đến, có người lặng lẽ phía sau. Nhưng tất cả đã góp phần làm nên một tờ báo có đời sống, có hơi thở, có tình cảm và có trách nhiệm.

Ở vị trí người đứng đầu Báo Người Lao Động trong gần 8 năm qua, tôi có niềm vui, có tự hào, nhưng cũng có những điều day dứt.

Day dứt vì còn nhiều dự định chưa kịp hoàn thành. Day dứt vì có những mong muốn chưa đi được đến tận cùng. Day dứt vì tương lai công việc, đời sống, tâm tư của anh chị em, đồng nghiệp trong thời điểm chuyển giao này. Có những nỗi lo mà có lẽ chỉ người trong cuộc mới hiểu hết, nhất là khi phía sau mỗi cán bộ, phóng viên, biên tập viên, nhân viên là một gia đình, một hành trình mưu sinh, một niềm tin nghề nghiệp đã được gửi gắm qua nhiều năm tháng.

Nhưng chính trong những ngày nhiều bối rối này, tôi càng cảm nhận sâu sắc phẩm chất của những người làm Báo Người Lao Động. Đó là sự chịu đựng, sự tự trọng, tình đồng nghiệp và ý thức trách nhiệm. Có thể mỗi người có một tâm trạng khác nhau, một nỗi lo khác nhau, một lựa chọn khác nhau cho chặng đường sắp tới. Nhưng tôi tin, ở bất cứ nơi đâu, những người từng đi qua cơ quan báo chí này vẫn sẽ mang theo trong mình một phần tinh thần Người Lao Động: làm việc nghiêm túc, sống tử tế, không quay lưng với sự thật và không vô cảm trước nỗi đau của con người.

Nếu phải nói một điều riêng với anh chị em của mình, tôi muốn nói rằng: Tôi biết ơn và cũng thấy mình còn nợ.

Biết ơn những đêm trắng. Biết ơn những ngày anh em lặng lẽ đi và viết giữa tâm dịch. Biết ơn những cuộc điện thoại lúc nửa đêm để xử lý một thông tin chưa rõ. Biết ơn những cuộc họp căng thẳng, thậm chí gay gắt nhưng cuối cùng vẫn… ổn cả vì công việc chung. Biết ơn cả những góp ý thẳng thắn, những tranh luận nghề nghiệp, những hy sinh thầm lặng mà không phải lúc nào người đứng đầu cũng có thể nói hết bằng lời.

Và tôi thấy mình còn nợ những dự định dang dở, nợ những mong muốn chưa trọn vẹn, nợ một lời cảm ơn đủ đầy với từng con người đã dành tuổi trẻ, tâm sức và lòng tin cho tờ báo này.

Với bạn đọc, tôi cũng muốn được nói một lời từ tận trái tim mình: Xin chân thành cảm ơn!

Trong mọi tài sản mà Báo Người Lao Động có được, tài sản lớn nhất không nằm trong bất cứ biên bản bàn giao nào. Đó là niềm tin của bạn đọc. Niềm tin ấy không tự nhiên mà có. Nó được bồi đắp qua từng tin, từng bài, từng chuyên mục, từng chương trình xã hội, từng lần bạn đọc gọi đến tòa soạn để phản ánh một bất công, góp ý một sai sót, chia sẻ một câu chuyện, hay chỉ đơn giản là nói rằng: "Tôi vẫn đọc Báo Người Lao Động".

Những câu nói như vậy đã nâng đỡ chúng tôi qua rất nhiều ngày gian khó.

Một tờ báo, suy cho cùng, chỉ thật sự sống khi còn trong lòng bạn đọc. Vì vậy, dù từ sau số báo in này, Báo Người Lao Động không còn hiện diện trên sạp báo như trước, tôi vẫn tin những điều tốt đẹp mà nhiều thế hệ đã cùng nhau vun đắp sẽ không mất đi. Nó ở lại trong ký ức của bạn đọc. Ở lại trong những chương trình nhân ái. Ở lại trong những bài báo từng chạm đến lương tri. Ở lại trong hành trang nghề nghiệp của những người từng làm việc dưới mái nhà này.

Tôi cũng hiểu rằng phía trước là một chặng đường mới. Báo chí thành phố đang bước vào một giai đoạn tổ chức lại, với yêu cầu mới, mô hình mới, kỳ vọng mới. Là người làm báo, tôi luôn tin rằng sự thay đổi nào cũng cần hướng đến mục tiêu cao nhất: Phục vụ nhân dân tốt hơn, lan tỏa thông tin chính xác hơn, góp phần xây dựng thành phố và đất nước phát triển nhân văn, hiện đại hơn.

Trong chặng đường mới ấy, mỗi người chúng tôi sẽ tiếp tục đi theo một cách khác nhau. Có người tiếp tục làm báo. Có người chuyển sang công việc mới. Có người cần một khoảng lặng để bắt đầu lại. Nhưng tôi mong tất cả chúng ta, dù ở đâu, vẫn giữ được phần đẹp nhất của những năm tháng đã qua: lòng yêu nghề, sự chính trực, tình đồng nghiệp và niềm tin vào những điều tử tế.

Số báo này là số báo cuối cùng của Báo Người Lao Động trên hành trình báo in gần 51 năm. Khi cầm nó trên tay, tôi không muốn nghĩ đây chỉ là một dấu chấm hết. Tôi muốn nghĩ đó là một dấu lặng. Một dấu lặng đủ sâu để mỗi người nhớ lại những gì đã đi qua, biết ơn những gì đã có và bình tâm bước tiếp.

Có thể ngày mai, tiếng máy in sẽ không còn gọi tên Báo Người Lao Động. Nhưng trong lòng những người từng đi qua cơ quan báo chí này, tôi tin vẫn còn một tiếng gọi khác: tiếng gọi của sự thật, của trách nhiệm, của lòng nhân ái và của tình yêu nghề báo.

Với tất cả lòng biết ơn, tôi xin cúi đầu cảm ơn bạn đọc, cảm ơn các thế hệ người làm Báo Người Lao Động, cảm ơn những người đã tin, đã yêu, đã góp phần làm nên một tờ báo mang tên Người Lao Động.

Một tờ báo khép lại. Nhưng những điều tử tế mà nó từng gieo vào đời sống, tôi tin, sẽ không khép lại.